KARSI ZÜLKADRİYYE ŞEHRİNİN KURULUŞU

      Çukurova genelinde yüzyıllardır süren aşiret ve derebey isyanları sonucu tarihi Kars-ı Maraş şehri ortadan kalkmıştı. Sadece aşiretler ve tüccarların buluştuğu bir Pazar yeri kuruluyordu Alacami yanında.  1865 yılı yaz aylarında Padişahın gönderdiği Fırkai Islahiye ordusu Gavurdağlarına geldiğinde Kadirli eşrafı ile görüşmeler olmuş, dağlara sığınan halk ovalık bölgeye yerleşmeye köy ve şehirler kurmaya karar vermişlerdi.
 
Resim
Karsı zülkadriyye şehrinin kuruluş
ve gelişim raporu
Derviş Paşa BinbaşıHüseyin Hüsnü Bey’i  Kars tarafına gönderdi.  Savrun suyu kısıyına gelen Hüsnü Bey, askerlere görev verdi. Şehir yerinde bulunan antik Flavyapolis’in taşları kullanılarak evler yapıldı.  Askerler, şehir merkezinde “Uzun çarşı” adı verilen ana caddenin yerini belirlediler.  Ana caddeye bağlantılı sokaklar açıldı. Alacami’nin önünden başlayan tarihi mozayikli yollara dokunulmadı.

1866 yılı içinde Kars-ı ülkadriyye kasabası yeni baştan kuruldu. 600 civarında ev yapıldı. 135 aded dükkan yapılmıştı.  Alacami’nin önündeki otlar, çalılar dikenler temizlendi. Romalılar zamanında kullanılan kuyular açıldı.Su temin edildi.  Şehir merkezinde Pazar, Fakı,Alibeyli, Dervişli,Karabacak ,Şabablı, Hristiyan mahalleleri kuruldu.  Tarımın gelişmesi için dut ve pamuk fidanları dağıtıldı. Susam ve her türlü hububutın yetiştirilmesi sağlandı. Kars’a her yerden tüccarlar gelmeye başladılar.  Kadirli kaza meclisi Kaymakam Ahmed Bey başkanlığında toplanarak Adana Valiliğine şehrin kuruluşu ve gelişmeler hakkında ayrıntılı rapor gönderdi. Ahmed Bey’in Gökvelioğulları ailesinden olduğu hakkında bilgiler de vardır.Kadirli şehri ve belediyesinin kuruluşu Fırka-i Islahiye’nin bölgeye gelişi olan 1865 yılı kabul edilebilir.        

                                                                                                                   Cezmi Yurtsever